JEUGDRECHTBANK

Onderstaande tekst is de beknopte weergave van (een deel van) onze syllabus 2-DE INSTELLINGEN (pagina 54)

- voor de volledige syllabus klik op 2-De instellingen.pdf

 

! wijziging op komst: zie FAMILIERECHTBANK 

 

- Voor informatie over de andere rechtbanken klik op GERECHTELIJKE STRUCTUUR (uit Woordenboek boven)

 

In elk van de 27 gerechtelijke arrondissementen zetelt een Arbeidsrechtbank, een Rechtbank van Koophandel en een Rechtbank van eerste aanleg.

Elke Rechtbank van eerste aanleg telt 4 afdelingen: een Burgerlijke rechtbank, een Correctionele rechtbank, een Fiscale rechtbank en een Jeugdrechtbank.

 

De Jeugdrechtbank telt 1 rechter = een alleenzetelend rechter.

In Correctionele rechtbanken en Assisenhoven die oordelen over minderjarigen moeten 2 van de 3 rechters gespecialiseerd zijn in jeugdrecht.

- Lees Jeugdrechters assisteren bij assisen in De Standaard van 21.8.2009 p. 13.

 

NIEUW JEUGDSANCTIERECHT

 

De wet op de jeugdbescherming dateert van 8.4.1965:

- jongeren van min16 mochten/mogen niet worden gestraft, alleen beschermd en heropgevoed

- jongeren van 16 tot min18 kunnen onder strikte voorwaarden worden doorverwezen naar de gewone strafrechtbanken en dus gestraft.

In de nacht van 16-17.5.2002 keurde de federale regering een wijziging van deze wet goed, met behoud van de principes van bescherming en heropvoeding van jongeren. Dit regeerakkoord werd aan de Kamer voorgelegd en er uiteindelijk op 15.5.2006 en 13.6.2006 in een wat aangepaste vorm goedgekeurd.

- Zie Belgisch staatsblad: wetten nrs. 2006009444, 2006009510, 2006009551, 2006009556 en 2006009573 (www.staatsblad.be).

De jeugdrechter kan nu voor jongeren van 12 tot min16 alle nodige maatregelen nemen: herstelbemiddeling (zie hieronder), dienstverlening, taakstraffen… Hij kan hen, d.w.z. hun ouders, ook straffen door middel van geldboetes.

Jongeren van 16 tot min18 die zware feiten pleegden komen voor een gespecialiseerde kamer van de Jeugdrechtbank of worden doorverwezen naar het Hof van assisen (uithandengeving). In afwachting van hun berechting en ook na hun veroordeling kunnen ze in een jeugdgevangenis worden geplaatst.                                                                                                                                                                                                                                                 

Meerderjarigen die minderjarigen aanzetten tot misdrijven worden strenger gestraft.                           

 

Nieuw jeugdsanctierecht gedeeltelijk vernietigd

 

Het Gondwettelijk hof vernietigde enkele delen van dit nieuw jeugdsanctierecht, o.a.:             

- het deel betreffende de uithandengeving (omwille van de discriminatie tussen de jongeren die voor een gespecialiseerde kamer komen, bestaande uit specialisten jeugdrecht, en zij die voor een Hof van assisen komen, zonder specialisten jeugdrecht)                                                 

- het deel betreffende de voorwaarden waaronder een minderjarige een gesloten opvoedingsafdeling mag verlaten (omdat de federale overheid zich de beslissing hierover ten onrechte toeëigende: voor de plaatsing zelf is zij bevoegd maar voor de uitvoering van een plaatsing zijn de Vlaamse, Franstalige en Duitstalige Gemeenschappen bevoegd)

- Zie www.grondwettelijkhof.be: arrest 2008-050 van 13.3.2008.

- Lees ook Jeugdsanctierecht staat weer ter discussie in De Standaard van 14.3.2008 p. 15.

 

Herstelgerichte benadering van jongeren

 

Steeds meer jeugdzaken worden herstelgericht afgehandeld, d.w.z. door middel van

(1) gemeenschapsdienst (onbetaalde arbeid in een niet commerciële organisatie)

(2) een leerproject (gericht op bewustmaking en gedragsverandering)

(3) bemiddeling

 

Sinds 2000 loopt in Vlaanderen, bij wijze van proef, een bijzondere vorm van bemiddeling: het herstelgericht groepsoverleg (hergo). De dader van de (meestal zware) feiten wordt geconfronteerd met het slachtoffer, ev. bijgestaan door hun achterban, onder coördinatie van een politiebeambte. De confrontatie moet finaal leiden tot een intentieverklaring betreffende het herstel van de materiële en morele schade.

- Voor meer info lees Jonge delinquenten minder geplaatst dankzij herstelbemiddeling in De Standaard van 7.11.2003 p. 6, ‘Veel boefjes weten dat ze zo weer op straat staan’ in De Standaard van 23.6.2009 p. 5:

www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=PG2BNEOT&word=boefjes.

 

HOORRECHT VAN MINDERJARIGEN

 

Een minderjarige beneden de volle leeftijd van 15 jaar mag niet onder ede worden gehoord. Zijn verklaringen kunnen enkel als inlichtingen gelden.

Bloedverwanten in nederdalende lijn mogen niet worden gehoord in zaken waarin hun bloedverwanten in opgaande lijn tegengestelde belangen hebben.

(Evenwel kan de minderjarige die over het vereiste onderscheidingsvermogen beschikt, in elk geding dat hem betreft, op zijn verzoek of bij beslissing van de rechter, worden gehoord door de rechter of door de persoon die deze aanwijst, onverminderd de wettelijke bepalingen betreffende zijn vrijwillige tussenkomst en zijn toestemming. De partijen zijn bij dit onderhoud niet aanwezig. (…) Tegen de beslissing van de rechter kan geen hoger beroep worden ingesteld.

Wanneer de minderjarige het verzoek om gehoord te worden aan de rechter bij wie de zaak aanhangig is of aan de procureur des Konings heeft gericht, kan het onderhoud slechts worden geweigerd bij een speciaal gemotiveerde beslissing, gegrond op het gegeven dat de minderjarige niet over het vereiste onderscheidingsvermogen beschikt. Tegen die beslissing kan geen hoger beroep worden ingesteld.

Wanneer de rechter beslist om de minderjarige te horen, kan laatstgenoemde weigeren gehoord te worden.

De minderjarige wordt alleen gehoord, behalve wanneer de rechter in het belang van de minderjarige beslist dat hij moet worden bijgestaan.

Het horen van de minderjarige heeft niet tot gevolg dat hij partij in het geding wordt. Het onderhoud geschiedt op een plaats die door de rechter geschikt wordt geacht. Van het onderhoud wordt een proces-verbaal opgemaakt dat bij het dossier van de rechtspleging wordt gevoegd, zonder dat evenwel een afschrift ervan aan de partijen wordt bezorgd.)” (Art. 931 gerechtelijk wetboek)

- Voor de volledige tekst van het gerechtelijk wetboek zie www.belgischrecht.be/codex.asp.

- Lees ook Grondwettelijk Hof versterkt hoorrecht minderjarigen in De Juristenkrant nr. 207 van 14.4.2010 p. 16.